Faraid Suami Meninggal Dunia
Apabila seorang suami meninggal dunia, isteri mendapat 1/8 jika ada anak atau 1/4 jika tiada anak, manakala anak lelaki mengambil baki (Asabah). Panduan lengkap pembahagian harta pusaka mengikut hukum Faraid Mazhab Syafi'i di Malaysia.
Oleh Pasukan KiraFaraid·Diterbitkan 25 Februari 2026·Dikemas kini 22 Julai 2026
Kandungan ini untuk tujuan pendidikan dan bukan nasihat perundangan atau fatwa rasmi. Sila rujuk Mahkamah Syariah atau Peguam Syarie bertauliah untuk pengesahan.
Ringkasan Pembahagian
Apabila suami (si mati lelaki) meninggal dunia, harta pusaka bersihnya dibahagikan mengikut Faraid selepas ditolak kos pengurusan jenazah, hutang, wasiat, dan tuntutan harta sepencarian. Waris utama yang biasanya layak menerima ialah isteri, anak-anak, serta ibu dan bapa si mati. Isteri dan ibu bapa mendapat bahagian tetap (fardu), manakala anak lelaki mengambil baki harta sebagai Asabah.
Bahagian Isteri
Apabila suami meninggal dunia, isteri (atau isteri-isteri) berhak mendapat bahagian tetap:
- 1/8 (satu perlapan) — jika si mati mempunyai anak (lelaki atau perempuan).
- 1/4 (satu perempat) — jika si mati tiada anak langsung.
Jika suami mempunyai lebih daripada seorang isteri (maksimum 4), bahagian 1/8 atau 1/4 tersebut dikongsi sama rata antara semua isteri.
Bahagian Anak-anak
- Anak lelaki — Asabah (mengambil baki selepas bahagian tetap).
- Anak perempuan sahaja (1 orang) — 1/2 daripada harta bersih.
- Anak perempuan sahaja (2 orang ke atas) — 2/3 dikongsi sama rata.
- Anak lelaki + anak perempuan — Baki dibahagi dengan nisbah 2:1 (anak lelaki dapat dua kali ganda anak perempuan).
Penerangan lanjut mengenai nisbah 2:1 boleh dibaca di Faraid Anak Lelaki dan Perempuan.
Bahagian Ibu Bapa Si Mati
- Bapa — 1/6 jika ada anak. Jika tiada anak, bapa menjadi Asabah (mengambil baki).
- Ibu — 1/6 jika ada anak. 1/3 jika tiada anak.
Jadual Ringkas Pembahagian
Jadual di bawah meringkaskan bahagian setiap waris utama apabila seorang suami meninggal dunia:
| Waris | Bahagian | Syarat |
|---|---|---|
| Isteri | ||
| Isteri | 1/8 | Si mati ada anak |
| Isteri | 1/4 | Si mati tiada anak |
| Anak-anak | ||
| Anak lelaki | Asabah | Mengambil baki harta |
| 1 anak perempuan (tiada anak lelaki) | 1/2 | Seorang sahaja |
| 2+ anak perempuan (tiada anak lelaki) | 2/3 | Dikongsi sama rata |
| Anak lelaki + anak perempuan | Asabah 2:1 | Lelaki 2x perempuan |
| Ibu Bapa Si Mati | ||
| Bapa | 1/6 | Si mati ada anak |
| Bapa | Asabah | Si mati tiada anak |
| Ibu | 1/6 | Si mati ada anak |
| Ibu | 1/3 | Si mati tiada anak |
Nota: Datuk, nenek, dan adik-beradik hanya mewarisi apabila waris yang lebih hampir tiada. Lihat Jadual Pembahagian Faraid untuk senarai penuh.
Contoh Pengiraan (RM)
Contoh 1: Ada Anak Lelaki dan Perempuan
Seorang suami meninggal dunia dengan harta bersih RM 240,000. Waris: 1 isteri, 1 anak lelaki, 1 anak perempuan, ibu masih hidup.
- Isteri: 1/8 = RM 30,000
- Ibu: 1/6 = RM 40,000
- Baki (Asabah): RM 170,000 — Anak lelaki: RM 113,333, Anak perempuan: RM 56,667
Contoh 2: Tiada Anak
Suami meninggal dunia tanpa anak dengan harta bersih RM 240,000. Waris: 1 isteri, ibu dan bapa masih hidup.
- Isteri: 1/4 = RM 60,000
- Ibu: 1/3 = RM 80,000
- Bapa: Asabah (baki) = RM 100,000
Contoh 3: Kes Aul (Bahagian Melebihi 1)
Suami meninggal dengan harta bersih RM 270,000. Waris: 1 isteri, 2 anak perempuan, ibu dan bapa masih hidup. Jumlah bahagian tetap melebihi 1, jadi semua bahagian diselaraskan (Aul) daripada asas 24 kepada 27.
- Isteri: 1/8 → 3/27 = RM 30,000
- 2 Anak perempuan: 2/3 → 16/27 = RM 160,000 (RM 80,000 setiap seorang)
- Ibu: 1/6 → 4/27 = RM 40,000
- Bapa: 1/6 → 4/27 = RM 40,000
Penerangan penuh mengenai Aul ada di Panduan Faraid.
Contoh 4: Selepas Tolak Harta Sepencarian
Jumlah harta perkahwinan RM 400,000. Isteri menuntut 1/2 sebagai harta sepencarian sebelum Faraid dikira.
- Harta sepencarian isteri (1/2): RM 200,000 — diambil dahulu, bukan sebahagian pusaka.
- Baki harta pusaka untuk Faraid: RM 200,000 — barulah dibahagi antara waris.
Lihat Harta Sepencarian untuk penjelasan tuntutan ini.
Dalil dan Rujukan
Bahagian isteri apabila suami meninggal dunia dinyatakan dalam Surah An-Nisa' ayat 12:
"...Dan bagi mereka (isteri-isteri) pula seperempat dari harta yang kamu tinggalkan, jika kamu tidak mempunyai anak. Tetapi jika kamu mempunyai anak maka bahagian mereka ialah seperlapan dari harta yang kamu tinggalkan, sesudah diselesaikan wasiat yang kamu buat dan sesudah dibayarkan hutang kamu."
Manakala bahagian anak-anak (nisbah 2:1) dan ibu bapa (1/6) dinyatakan dalam Surah An-Nisa' ayat 11:
"Allah perintahkan kamu mengenai (pembahagian harta pusaka untuk) anak-anak kamu, iaitu bahagian seorang anak lelaki menyamai bahagian dua orang anak perempuan."
Pengiraan di laman ini mengikut Mazhab Syafi'i sebagaimana yang diamalkan di Malaysia. Untuk rujukan rasmi dan pengesahan pembahagian pusaka, sila rujuk:
- Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM)
- Amanah Raya Berhad (ARB) — pentadbiran harta pusaka
- Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) — sijil Faraid Mahkamah Syariah
Kira Pembahagian Faraid Anda
Gunakan kalkulator di bawah untuk mengira pembahagian sebenar berdasarkan situasi anda.
Maklumat Pengiraan
Masukkan maklumat harta dan waris untuk memulakan pengiraan.
1. Maklumat Si Mati
2. Harta & Liabiliti
Termasuk tunai, hartanah, saham, KWSP dan aset lain.
Bahagian yang dikeluarkan daripada pusaka.
Diselesaikan sebelum pembahagian.
Sistem mengehadkan kepada maksimum 1/3 daripada baki.
3. Senarai Waris
Masukkan semua waris hidup; sistem akan menerangkan pendindingan.
Waris utamaUtamaIbu bapa dan anak kandung.
Datuk, nenek & cucuV2Cucu dan cicit yang dimaksudkan ialah melalui susur lelaki sahaja.
Adik-beradik si matiV2Seibu-sebapa, sebapa dan seibu dikira sebagai kategori berbeza.
Asabah lelaki lebih jauh (disokong)V2.1Anak saudara, bapa saudara sebelah bapa dan sepupu lelaki melalui susur lelaki.
4. Semakan Keselamatan
Kes khas dihentikan tanpa angka dan dirujuk untuk semakan pakar.
Keadaan khasTandakan mana-mana keadaan yang wujud atau belum dapat dipastikan.
Pengesahan ini hanya diperlukan sebelum sistem memaparkan baki kepada Baitulmal. Semak juga datuk, nenek atau keturunan yang lebih jauh, keturunan anak saudara, dan kerabat sebelah bapa. Ini bukan pengesahan rasmi waris.
Soalan Lazim (FAQ)
Berapakah bahagian isteri apabila suami meninggal dunia?
Isteri mendapat 1/8 (satu perlapan) daripada harta bersih jika si mati mempunyai anak, dan 1/4 (satu perempat) jika tiada anak langsung. Jika terdapat lebih daripada seorang isteri, bahagian ini dikongsi sama rata antara mereka.
Adakah isteri mewarisi semua harta jika suami tiada anak?
Tidak. Walaupun si mati tiada anak, isteri hanya mendapat 1/4. Baki harta diagihkan kepada waris lain yang layak seperti ibu, bapa, atau adik-beradik si mati mengikut susunan keutamaan Faraid.
Bagaimana pembahagian jika suami mempunyai dua atau lebih isteri?
Bahagian tetap isteri (1/8 atau 1/4) tidak didarabkan dengan bilangan isteri. Sebaliknya, satu bahagian tetap tersebut dikongsi sama rata antara semua isteri (maksimum empat orang).
Adakah harta sepencarian dan hutang ditolak sebelum Faraid dikira?
Ya. Sebelum Faraid dikira, tuntutan harta sepencarian pasangan, kos pengurusan jenazah, hutang si mati, dan wasiat (maksimum 1/3) hendaklah diselesaikan terlebih dahulu. Faraid hanya dikira ke atas harta bersih yang tinggal selepas potongan tersebut.
Bolehkah isteri dinafikan bahagian Faraidnya?
Tidak. Bahagian isteri adalah hak tetap (fardu) yang ditetapkan oleh al-Quran dan tidak boleh dinafikan atau dikurangkan oleh mana-mana pihak, melainkan melalui mekanisme sah seperti takharuj, iaitu pelepasan hak secara sukarela dengan persetujuan waris.